عتیقه فروشان
چرا روشنفکران ایرانی شکست می خورند؟
یکی از ویژگیهای بارز روشنفکران معاصر ایران، تکرار تحلیلها و اندیشههای قدیمی بدون توجه به تحولات جدید در عرصههای مختلف اقتصادی، اجتماعی و سیاسی است. این تکرار گاه از فقدان جسارت برای تفکر انتقادی یا نیاز به نظریه های جدید سرچشمه می گیرد و گاه از عدم توجه به شرایط زمانه و دنیای پیرامون. روشنفکرانی که در دهههای اخیر به تحلیل مسائل ایران میپرداختند، عمدتاً در همان چارچوبهای فکری محدود ماندند و غالباً از تغییر تحلیل خودداری کردند. به عنوان مثال، برخی از روشنفکران ایرانی هنوز بر این باورند که توسعه نیافتگی ایران تنها ناشی از سیاست های غرب، استعمار و نهادهای بین المللی مانند بانک جهانی و صندوق بین المللی پول است. این تحلیلها که در دهههای 1340 و 1350 مطرح شد، نه تنها برای وضعیت کنونی کشور کاملاً نامناسب است، بلکه مانع از پذیرش واقعیتهای جدید و تغییرات عمیق در دنیای امروز میشود.
بیژن عبدالکریمی یکی از فرهیختگانی است که اخیرا با بازسازی این تحلیل ها شوک ارزی و افزایش تورم ناشی از اجرای سیاست های استعماری بانک جهانی، صندوق بین المللی پول و سازمان تجارت جهانی را مطرح کرد. وی به طور خاص به دوره های مختلف تاریخ ایران اشاره می کند که سیاست های اقتصادی این نهادها به ویژه در دولت سازندگی رفسنجانی تا دولت های بعدی باعث افزایش نرخ ارز، تضعیف پول ملی، جهانی شدن قیمت ها و نابودی طبقه متوسط جامعه شده است. این نوع انتقادات معمولاً ناشی از نگاه انتقادی به اقتصاد جهانی و تأثیرات منفی آن بر کشورهایی مانند ایران است و تحت تأثیر نظریههای وابستگی و نقد سرمایهداری جهانی است.
متن کامل را اینجا بخوانید.